วันศุกร์, 23 มกราคม 2569

ประเพณีพ้อต่อ ศรัทธา กตัญญู บรรพบุรุษ

10 ก.ย. 2025
263

ประเพณีพ้อต่อ ศรัทธา กตัญญู บรรพบุรุษ ช่วงนี้ภูเก็ตกำลังอยู่กับช่วงประเพณีพ้อต่อ หรือ สารทจีนเมืองภูเก็ต จุดใหญ่ที่สุดคือ ศาลเจ้าเซ่งเต็กเบ้วกวนอิมไตซื่อ (ศาลเจ้าผ้อต่อก้งบางเหนียว) ซึ่งงานจะจัดถึงวันที่ 21 กันยายนนี้ โดยมีพิธีกรรมสำคัญคือการเซ่นไหว้ดวงวิญญาณและการ “ไหว้เต่า” หรือ “ปล่อยเต่า”

ไม่ต้องตกใจไป เพราะไม่ใช่เต่าจริง ๆ แต่เป็นขนมรูปเต่าสีแดงหลากหลายขนาดที่ชาวภูเก็ตจะนำไปถวายองค์ผ้อต่อก้งและดวงวิญญาณบรรพชนในงานพ้อต่อ ขนมเต่าตัวเล็ก เรียกว่า “อังกู๊โก้ย” ส่วนขนมเต่าตัวใหญ่ถึงใหญ่มาก เรียกว่า “ตั่วกู๊โก๊ย” ปกติขนมเต่าตัวเล็กจะใช้ในการเซ่นไหว้ในประเพณีต่าง ๆ อยู่แล้ว แต่ในประเพณีพ้อต่อจะนิยมไหว้ขนมชนิดนี้เป็นพิเศษและทำขนาดใหญ่ขึ้น ถือเป็นพระเอกของโต๊ะไหว้กันเลยทีเดียว

การถวายขนมเต่าสีแดงนี้ เชื่อว่าเป็นขนมมงคล มีเรื่องเล่าว่าทุก ๆ ปีจะมีเต่าเดินจากขุมน้ำมายังศาลเจ้าเพื่อสักการะองค์ผ้อต่อก้งในช่วงประเพณีพ้อต่อ จึงเป็นคติในการนำเต่าในรูปของขนมไปถวาย ส่วนตัวขนมเต่าเองด้วยชื่อ สีและลักษณะเหมือนเต่า ถือว่ามีความหมายมงคล หมายถึงความโชคดีและการมีอายุยืนยาวเป็นสิริมงคลแก่ผู้ไหว้และถือเป็นการสะเดาะเคราะห์ร้ายต่าง ๆ ในเดือนที่เราใกล้ชิดกับโลกวิญญาณเป็นพิเศษ

บนกระดองเต่าก็จะเขียนข้อความมงคล เช่น โชคดี วาสนา สุขภาพแข็งแรง เสมือนคำอธิษฐานของผู้ถวาย บางคนบนบานเอาไว้จึงนำมาแก้บน ขนาดความใหญ่ของเต่าบ่งบอกถึงความสำเร็จ มั่งคั่ง ของผู้ถวาย เมื่อนำไปถวายจะต้องอธิษฐานว่าจะ “ปล่อย” หรือ “นำกลับ” ถ้าปล่อยก็คือถวายขาดให้กับศาลเจ้า ซึ่งเมื่อเซ่นไหว้เสร็จแล้วหากเป็นเต่าตัวเล็กศาลเจ้าก็จะนำไปวางยังโต๊ะแจก หากเป็นตัวใหญ่จะนำไปหันชิ้นชุบไข่ทอดแจกจ่ายให้กับผู้มาร่วมงานได้ทาน

ส่วนการนำกลับ ต้องแจ้งระยะเวลาไว้แล้วมารับกลับไป บางครั้งจะต้องมีการ “โป้ย” โยนไม้ประกบคว่ำหงายเพื่อเสี่ยงทาย ว่าองค์ผ้อต่อก้งจะให้หรือไม่ หากไม่ให้จะต้องมีการติดสินบนด้วยการบนบานว่าปีหน้าจะนำมาถวายให้ใหญ่กว่าตัวเก่ากลายเป็นความเชื่อในการถวายเต่าด้วยว่าจะต้อง ปล่อย หรือ ถวาย ให้ใหญ่ขึ้นในทุก ๆ ปี

.

เย็นนี้แวะไปเที่ยวงานพ้อต่อแล้วอย่าลืมไป “ปล่อยเต่า” เพื่อความเป็นสิริมงคล ในงานมีร้านขายขนมเต่ามากมาย ราคาตั้งแต่หลักสิบถึงหลักหลาย ๆ พัน ถวายแล้วก็เลือกได้ว่าจะปล่อยหรือนำกลับมาทานบอกพี่ ๆ เจ้าหน้าที่ได้เลย

ขอบคุณข้อมูล พิพิธภัณฑ์ภูเก็ต

สนับสนุนท่องเที่ยวชุมชนและวัฒนธรรมภูเก็ต

โดย องค์การบริหารส่วนจังหวัดภูเก็ต

#อบจภูเก็ตดูแลประชาชน

————————————————————-

อัพเดทติดตาม ทุกเรื่องราว ข่าวสารภูเก็ต

ที่กิน ที่เที่ยว ที่พัก วิถีชีวิต ฯลฯ

แล้วคุณจะรักภูเก็ต…เหมือนกับที่เรารัก

เรื่องที่เกี่ยวข้อง
250 เมตร ความสูงจากตีนเขา สู่ยอด “เขาโต๊ะแซะ” ภูเขาสูงที่สุดในตัวเมืองภูเก็ต มองเห็นวิวตัวเมืองภูเก็ตและทะเล มีกิจกรรมให้ทำหลากหลาย
”หมี่ผัดฮกเกี้ยน” เมนูเส้นยอดนิยมของคนภูเก็ต วันนี้เรามีมาฝาก 5 ร้านกินหรอย ที่คนภูเก็ตแวะเวียนไปกินบ่อย นักท่องเที่ยวก็ชื่นชอบ
ภูเก็ตจัด “Kebaya Festival 2025” สืบสานวัฒนธรรมบาบ๋า–เพอรานากัน 20–21 ก.ย.นี้ ที่ลานมังกร
ประเพณีพ้อต่อ 2568 …เริ่มแล้ว ร่วมไหว้องค์พ้อต่อก๊ง ด้วยขนมเต่าแดง
อบจ.ภูเก็ต เปิดงาน “PHUKET PARKLAND & MUSIC FEST 2025” สุดยิ่งใหญ่ ตอกย้ำภาพลักษณ์ “ภูเก็ต เมืองท่องเที่ยวระดับโลก”
“เบี๋ยนฟู่” มาสคอตประจำงาน Thailand Biennale Phuket 2025 ถ่ายทอดแนวคิดแห่งมงคลตามความเชื่อจีน ผ่านศิลปะร่วมสมัยที่มีชีวิตชีวา